Wanneer je een relatie hebt en samen een toekomst uitbouwt, komt vroeg of laat de vraag naar boven: trouwen of samenwonen? Voor veel koppels is dat vooral een persoonlijke keuze, maar de juridische en financiële gevolgen worden vaak onderschat.
Ook voor je pensioen kan je burgerlijke staat een belangrijke rol spelen. Hoewel het wettelijk pensioen grotendeels individueel wordt opgebouwd, bestaan er toch enkele belangrijke verschillen tussen gehuwden en samenwonenden.
Je eigen wettelijk pensioen blijft persoonlijk
Voor de berekening van je eigen wettelijk pensioen maakt het in principe weinig uit of je gehuwd bent, wettelijk samenwoont, feitelijk samenwoont of alleenstaand bent.
Het pensioen wordt namelijk berekend op basis van je eigen beroepsloopbaan, inkomsten en opgebouwde rechten. Hebben beide partners gewerkt, dan ontvangt ieder zijn of haar eigen pensioen.
Het gezinspensioen: een voordeel voor gehuwden
Situaties waarbij één partner weinig of niet gewerkt heeft, worden anders behandeld.
Wanneer een van de huwelijkspartners geen of slechts een beperkt inkomen heeft opgebouwd, kan het pensioen van de werkende partner worden berekend volgens de regels van het gezinspensioen. Hierdoor ligt het pensioenbedrag doorgaans hoger dan een pensioen als alleenstaande.
Voor wettelijk of feitelijk samenwonenden bestaat deze mogelijkheid niet. Zij behouden elk hun individuele pensioenrechten.
Bescherming bij overlijden van je partner
Een van de grootste verschillen tussen trouwen en samenwonen komt naar voren wanneer een partner overlijdt.
Wie gehuwd is, kan onder bepaalde voorwaarden aanspraak maken op een overlevingspensioen. Dit pensioen wordt berekend op basis van de loopbaan van de overleden echtgenoot of echtgenote en biedt financiële bescherming aan de langstlevende partner.
Voor wettelijk en feitelijk samenwonenden bestaat deze bescherming niet. Bij een overlijden ontstaat er dus geen recht op een overlevingspensioen.
Voldoe je nog niet aan de wettelijke leeftijdsvoorwaarden, dan kan je mogelijk wel recht hebben op een tijdelijke overgangsuitkering.
Wat gebeurt er wanneer je opnieuw trouwt?
Ontvang je een overlevingspensioen en besluit je later opnieuw te huwen? Dan wordt dat pensioen in principe stopgezet vanaf de maand na het huwelijk.
Ga je daarentegen wettelijk of feitelijk samenwonen met een nieuwe partner, dan heeft dit doorgaans geen invloed op het overlevingspensioen.
Ook hier kan de keuze van samenlevingsvorm dus een financieel verschil maken.
Het echtscheidingspensioen
Minder bekend is het zogenaamde echtscheidingspensioen.
Wie gehuwd is geweest en later scheidt, kan onder bepaalde voorwaarden recht hebben op een bijkomend pensioen dat gebaseerd is op de loopbaan van de ex-partner. Dit is vooral bedoeld als bescherming voor personen die tijdens het huwelijk minder hebben gewerkt, bijvoorbeeld om voor de kinderen of het gezin te zorgen.
Samenwonenden kunnen geen beroep doen op deze regeling, ongeacht hoe lang de relatie heeft geduurd.
Belangrijk is wel dat een nieuw huwelijk gevolgen kan hebben voor dit recht.
Welke keuze maak je best?
Er bestaat uiteraard geen universeel antwoord op de vraag of je beter huwt of samenwoont. Dat hangt af van je persoonlijke situatie, je gezin, je vermogen en je toekomstplannen.
Op pensioenvlak biedt een huwelijk vandaag wel nog een aantal extra beschermingsmechanismen die niet bestaan voor samenwonenden. Vooral het gezinspensioen, het overlevingspensioen en het echtscheidingspensioen kunnen op lange termijn een aanzienlijk verschil maken.
Daarom loont het de moeite om niet alleen naar de emotionele of praktische kant van de beslissing te kijken, maar ook naar de financiële gevolgen.
Heb je vragen?
Twijfel je welke samenlevingsvorm het beste aansluit bij jouw situatie? Of wil je weten welke impact dit heeft op jouw pensioenplanning, vermogensopbouw of successieplanning?
Bij Pure Finance bekijken we samen het volledige plaatje, zodat je weloverwogen keuzes kunt maken voor vandaag én morgen.